Wat is een multivitamine?
Een multivitamine is een voedingssupplement met een combinatie van vitamines, mineralen en soms plantenextracten of andere ondersteunende stoffen.
Ze zijn bedoeld voor het onderhouden van je lichaam en om je dagelijkse inname van essentiële voedingsstoffen aan te vullen, vooral als je dieet niet alles levert wat je nodig hebt.
Multivitaminen zijn dus niet zozeer bedoeld als oplossing voor specifieke tekorten, maar bieden een handige "alles-in-één" aanvulling voor mensen die hun algehele gezondheid willen ondersteunen.
Soorten multivitaminen
Niet elke multivitamine is hetzelfde. Er zijn verschillende soorten die zijn afgestemd op je leeftijd, gezondheidsdoelen of levensstijl.
Zo zijn er onder andere multivitamines voor:
- Ouderen - Ontworpen om te ondersteunen bij veranderingen in het lichaam die optreden naarmate je ouder wordt.
- Sporters - Gericht op herstel, prestaties en het behouden van energie tijdens fysieke inspanning.
- Na een gastric bypass – Door de operatie wordt een groot deel van je maag en darmen omzeild, waardoor je minder voedingsstoffen opneemt uit je voeding. Een speciaal samengestelde multivitamine helpt deze tekorten aan te vullen.
- Actieve multivitamines - Bevatten vitamines en mineralen in hun direct opneembare vorm, zoals 5-MTHF (actief foliumzuur). Dit maakt ze effectiever, omdat het lichaam deze niet eerst hoeft om te zetten.
- kinderen – Speciaal afgestemd op de voedingsbehoeften van opgroeiende kinderen. Deze supplementen zijn vaak beschikbaar in kauwtabletten, gummies of vloeibare vorm, waardoor ze makkelijk en aantrekkelijk zijn voor kinderen.
Door de juiste multivitaminen te kiezen, kun je je lichaam precies geven wat het nodig heeft.
Voordelen van een multivitamine
Dit zijn de belangrijkste voordelen van multivitaminen vergeleken met meer gerichte supplementen:
- Breed spectrum – Multivitamines vullen meerdere tekorten tegelijk aan, wat vooral handig is als je niet precies weet aan welke vitamines je een tekort hebt.
- Gemak – Je hoeft maar 1 tablet of capsule te nemen. Dat biedt niet alleen gemak, maar is ook prettiger voor je maag dan wanneer je dagelijks meerdere supplementen neemt.
- Balans – Goede multivitamines bevatten een evenwichtige mix van voedingsstoffen, waardoor je minder kans hebt op een te hoge dosis van één stof.
- Preventie – Multivitamines helpen voedingstekorten te voorkomen, terwijl specifieke supplementen vaak gericht zijn op het herstellen van bestaande tekorten.
Checklist voor het kopen van de beste multivitaminen
Als je een multivitamine wilt kopen, kan het lastig zijn om te weten waar je op moet letten. Er is heel veel keus, maar lang niet elke multivitamine is even goed.
Daarom deel ik hier een handige checklist om je te helpen de juiste keuze te maken. Zo weet je zeker dat je kiest voor een supplement dat goed aansluit bij jouw gezondheid en behoeften.
Een goede multivitamine bevat:
1. Actieve vitamines
Actieve vitamines, ook wel ´biologisch actieve´ vitamines genoemd, zijn vitamines in een vorm die het beste bruikbaar zijn voor het lichaam.
Dit betekent dat ze direct kunnen worden opgenomen en gebruikt, wat zorgt voor een effectievere werking van je supplement.
Veel vitamines moeten eerst door het lichaam worden omgezet, wat je lichaam energie kost. Maar als je kiest voor de actieve vorm, zoals vitamine D3 in plaats van D2, kan je lichaam ze direct gebruiken, zonder extra stappen.
2. Organisch gebonden mineralen
Een goede multivitamine bevat organisch gebonden mineralen voor een effectievere werking.
Dit zijn mineralen die verbonden zijn met een organische stof, zoals een aminozuur. Je lichaam kan organische mineralen makkelijker herkennen dan anorganische verbindingen en daardoor beter en sneller opnemen.
3. Veilige, maar effectieve dosering
Bij het kiezen van een multivitamine is het belangrijk om te letten op de dosering. Te hoge doseringen kunnen schadelijk zijn, maar het is ook belangrijk dat de hoeveelheid voldoende is om daadwerkelijk effect te hebben.
Houd de volgende vuistregels in gedachten:
- De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) is meestal voldoende om tekorten te voorkomen.
- Ben je zwanger, sport je intensief of heb je een vastgesteld tekort? Dan kunnen hogere doseringen nodig zijn.
- Zorg ervoor dat je je goed inleest (of laat informeren) over de aanbevolen en veilige doseringen van de voedingsstoffen die voor jou belangrijk zijn.
- Wees voorzichtig met vitamines zoals B6 en de vetoplosbare vitamines A, D, E en K. Te veel van deze kan schadelijk zijn..
4. Een evenwichtige mix van vitaminen als mineralen
Veel vitamines hebben een wisselwerking met elkaar. Sommige combinaties versterken elkaar, terwijl andere juist het tegenovergestelde effect hebben.
Een voorbeeld is vitamine D, dat de opname van magnesium en calcium ondersteunt. Maar een teveel aan calcium kan de opname van magnesium juist verstoren. (1)
Het is dus belangrijk dat je multivitamine een goede balans tussen de verschillende vitaminen en mineralen bevat, zodat ze elkaar niet in de weg zitten.
6. Geen onnodige toevoegingen
Controleer de ingrediëntenlijst op synthetische toevoegingen, zoals kleurstoffen, kunstmatige zoetstoffen of andere E-nummers.
Hoe korter de lijst met toevoegingen hoe zuiverder het product. Een multivitamine met weinig additieven is vaak een gezondere keuze, omdat het lichaam minder onnodige stoffen moet verwerken.
Conclusie
Het kiezen van de juiste multivitamine is makkelijker als je let op actieve vitamines, organisch gebonden mineralen en een veilige dosering.
Kies voor een goede balans van ingrediënten, natuur-identieke vitamines en een korte ingrediëntenlijst zonder onnodige additieven.
Bij twijfel, raadpleeg altijd een arts of diëtist. Zo kies je een multivitamine die je gezondheid optimaal ondersteunt.
Gebruikte bronnen
- Khazai, N., Judd, S. E., & Tangpricha, V. (2008). Calcium and vitamin D: Skeletal and extraskeletal health. Current Rheumatology Reports, 10(2), 110–117. https://doi.org/10.1007/s11926-008-0020-y
Gerelateerde blogartikelen

De beste Multivitamine kopen? Hier moet je op letten
Een multivitamine kan een handige manier zijn om je dagelijkse voeding aan te vullen. Maar hoe kies je het beste? Niet elke multivitamine is namelijk hetzelfde. Als voedingsdeskundige heb ik daar natuurlijk wel een mening over. Wil jij weten waar ik op let? In deze gids deel ik vijf belangrijke punten die je helpen om de beste multivitamine te kiezen uit het enorme aanbod. En om het je nog makkelijker te maken, geef ik je ook mijn top 3 producten. Kies multivitamines met actieve vitaminen (5-MTHF, P5P, methylcobalamine) en organische mineralen zoals ijzer- en magnesiumbisglycinaat voor optimale, dagelijkse voedingsaanvulling en opname. Let op een doordachte dosering en unieke toevoegingen zoals antioxidantrijke co-enzym Q10, luteïne en curcumine, zodat je precies voldoende binnenkrijgt zonder risico op overdosering. Mijn top 3-producten (Multi Premium, Multi Puur Superior en Nutribites) bieden complete, vegan-vriendelijk plantaardige formules afgestemd op verschillende doelgroepen en levensfases. Inhoudsopgave Waar moet je op letten bij het kopen van de beste multivitamine? 1. Vitaminen in actieve vorm 2. Mineralen in organische vorm 3. Unieke toevoegingen 4. Doordacht gedoseerd 3. Gebruiksvriendelijk 4. Wordt snel opgenomen 5. Veilig voor dagelijks gebruik Top 3 beste multivitaminen 1. Multi Premium - Natuurlijk Presteren 2. Multi Puur Superior - Proviform 3. Multivitamine - Nutribites Wat maakt de beste multivitamine voor mannen anders dan andere multivitaminen? Waar je op moet letten bij het kiezen van de beste multivitamine voor vrouwen? Wat maakt een multivitamine geschikt voor 70-plussers? Zijn er multivitamines speciaal voor kinderen? Veelgestelde vragen Waar moet je op letten bij het kopen van de beste multivitamine? Er zijn ontzettend veel multi-formules op de markt en ik snap dan ook maar al te goed hoe lastig het kan zijn om daaruit een goede selectie te maken. Dit zijn de 5 criteria waar ik op let: 1. Vitaminen in actieve vorm Een goede multivitamine bevat actieve vormen van alle vitaminen, die je lichaam direct kan gebruiken zonder omzetting. Zo weet je zeker dat je multivitamine effectief werkt. Dit zijn slechts enkele voorbeelden: Folaat - Kies 5-MTHF (actieve vorm) in plaats van foliumzuur, dat eerst moet worden omgezet. 5-MTHF wordt makkelijker opgenomen, vooral bij een MTHFR-mutatie. (1) Vitamine B6 - Ga voor pyridoxaal-5-fosfaat (P5P), de actieve vorm, in plaats van pyridoxine, dat minder direct bruikbaar is. (2) Vitamine B12 - Kies methylcobalamine (actieve vorm) boven cyanocobalamine, voor betere opname, vooral bij plantaardige diëten. (3) 2. Mineralen in organische vorm Mineralen zoals ijzer, magnesium of zink zijn beter opneembaar in organische vormen, zoals Ferrochel® ijzerbisglycinaat of magnesiumbisglycinaat. (4) (5) Deze chelaatvormen zijn mild voor je maag en worden beter opgenomen dan anorganische vormen zoals magnesiumoxide. 3. Unieke toevoegingen Goede multivitamines gaan verder dan alleen vitaminen en mineralen. Ze bevatten extra’s zoals co-enzym Q10, luteïne, zeaxanthine, resveratrol, curcumine, die antioxidant-eigenschappen hebben.* (6) (7) Deze stoffen worden vaak toegevoegd aan multivitaminen als ondersteuning van een gezonde levensstijl. Ook “halfvitaminen” zoals choline of inositol worden vaak toegevoegd om je voeding aan te vullen. Goed om te weten: Het is soms lastig om te bepalen welke ingrediënten voor jou echt belangrijk zijn. In mijn andere artikelen lees je er meer over. Mijn tip? Kijk goed naar het etiket en bedenk wat jou kan helpen. Kies vooral wat het beste bij jouw leven past. 4. Doordacht gedoseerd Een slimme en goed doordachte dosering is belangrijk. Je wilt geen supplement waar overdreven hoeveelheden in zitten. En andersom moet het natuurlijk wel voldoende zijn om effect te hebben. Daarom zoek je naar: Hogere doses voor stoffen waar je vaak meer van nodig hebt, zoals vitamine B12 (vooral als je plantaardig eet) of vitamine D in de winter. Stoffen die kunnen ophopen, zoals vitamine A of B6 wil je juist lager gedoseerd om veilig te blijven. (8) (9) Goed om te weten: Het is soms lastig om te bepalen welke ingrediënten voor jou echt belangrijk zijn. In mijn andere artikelen lees je er meer over. Mijn tip? Kijk goed naar het etiket en bedenk wat jou kan helpen. Kies vooral wat het beste bij jouw leven past. 3. Gebruiksvriendelijk Solugel® collageen heeft een neutrale smaak en lost makkelijk op in zowel warme als koude dranken, zonder vervelende klontjes. Dit maakt het eenvoudig dagelijks in te nemen. 4. Wordt snel opgenomen Gehydrolyseerde collageenpeptiden zoals die in Solugel® zijn klein genoeg om snel door het lichaam te worden opgenomen. Onderzoek toont aan dat deze peptiden al binnen 15 tot 60 minuten na inname in het bloedplasma aanwezig zijn. (4) Deze snelle opname betekent dat je lichaam snel over de bouwstenen kan beschikken die belangrijk zijn voor het behoud van collageenrijke weefsels zoals huid, botten en gewrichten. Kortom: Kijk naar de Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid (ADH) op het label: Niet te veel, niet te weinig. Een slimme mix zorgt ervoor dat je precies krijgt wat je nodig hebt, zonder overdrijven. 5. Veilig voor dagelijks gebruik Niet alle multivitamines zijn geschikt voor langdurig gebruik. Synthetische vitaminen, zoals synthetisch vitamine B6, kunnen zich in hoge doseringen opstapelen en bijwerkingen geven. Kies daarom voor natuurlijke of actieve vormen die je lichaam beter kan verwerken, zoals pyridoxaal-5-fosfaat (actieve B6), voor dagelijks gemak en veiligheid. (8) Kortom:: De beste multivitamine heeft actieve vitaminen zoals 5-MTHF, organische mineralen, slimme toevoegingen zoals antioxidanten, een doordachte dosering, en is veilig voor dagelijks gebruik. Zo weet je zeker dat je een supplement kiest dat bij je past. Goed om te wetenClaims met een (*) zijn nog in afwachting van goedkeuring door de Europes Commissie. Top 3 beste multivitaminen Zoals beloofd, hierbij mijn 3 favoriete multivitamine producten die voldoen aan alle 5 eerder genoemde criteria: 1. Multi Premium - Natuurlijk Presteren De verbeterde formule Multi Premium van Natuurlijk Presteren bevat maar liefst 32 actieve ingrediënten. Deze multivitamine bevat alleen de best opneembare vormen in veilige en effectieve doseringen. Kortom, een complete en hoogwaardige multivitamine met alleen de allerbeste ingrediënten. 2. Multi Puur Superior - Proviform Proviform Multi Puur Superior is ook zo´n hooggedoseerde multivitamine met een uitgebalanceerde mix van biologisch actieve ingrediënten, perfect voor wie een complete aanvulling zoekt. De voordelen: Actieve ingrediënten, zoals 5-MTHF folaat, methylcobalamine (B12), en pyridoxaal-5-fosfaat (B6) Organische mineralen zoals ijzer- en magnesiumbisglycinaat Maagvriendelijke Ester-C® (vitamine C) en stabiele K2Vital Delta® (vitamine K2) 100% natuurlijke hulpstoffen en pullulan capsules, glutenvrij, lactosevrij Geschikt voor vegetariërs, met veilige doseringen voor dagelijks gebruik De nadelen: Hogere doseringen (bijv. B12: 4000% ADH, D3: 1000% ADH) kunnen te veel zijn voor sommige gebruikers Niet geschikt voor kinderen tot 10 jaar en bij gebruik van antistollingsmiddelen (vanwege K2) Meer informatie Ik vind Multi Puur Superior een mooie multivitamine door de zuivere en goed opneembare ingrediënten: Ideaal voor wie dagelijks een complete en betrouwbare aanvulling zoekt. 3. Multivitamine - Nutribites Iedereen is uniek, en daarom biedt Nutribites multivitaminen speciaal ontwikkeld voor mannen, (zwangere) vrouwen, en vrouwen in de overgang, afgestemd op jouw behoeften. De voordelen: Hoogwaardige formules met actieve vitaminen (zoals 5-MTHF folaat) Organische mineralen Unieke kruiden- en plantenextracten passend bij de doelgroep 100% plantaardig en geschikt voor veganisten Vrij van onnodige toevoegingen, glutenvrij, en lactosevrij De nadelen: Geen Co-enzym Q10 Te verkrijgen op bol.com Nutribites verdient wat mij betreft absoluut een plek in deze top 3. Vooral vanwege de hoge zuiverheid van de producten en de kwalitatief sterke ingrediënten. De doseringen zijn zorgvuldig gekozen en de actieve bestanddelen zijn perfect afgestemd op de behoeften van de doelgroep. Wat maakt de beste multivitamine voor mannen anders dan andere multivitaminen? Voor de beste multivitamine voor mannen let ik op kruiden zoals zaagpalm, ginseng, en maca-wortel, die je niet in standaard multivitaminen vindt. Controleer of deze kruiden en plantenextracten gestandaardiseerd zijn voor consistente kwaliteit. Ook is er in supplementen gericht op mannen meer aandacht voor mineralen als zink en magnesium, dus let hierbij even extra op de vorm: Wat je wilt zijn organische mineralen zoals zinkbisglycinaat. Waar je op moet letten bij het kiezen van de beste multivitamine voor vrouwen? Vrouwen hebben verschillende behoeften, afhankelijk van hun levensfase, zoals zwangerschap, de overgang of 50 plus. Zwangerschap vraagt bijvoorbeeld om extra 5-MTHF folaat en ijzerbisglycinaat, terwijl in de menopauze calcium en vitamine D vaak belangrijker zijn. Kruiden zoals zilverkaars en cranberry-extract zijn typische toevoegingen in vrouwenformules en horen gestandaardiseerd te zijn voor betrouwbare kwaliteit. Check altijd de ADH om de dosering af te stemmen op jouw fase, bijvoorbeeld een hogere folaatdosering tijdens de zwangerschap. Wat maakt een multivitamine geschikt voor 70-plussers? Voor 70-plussers kies ik vaak voor multivitaminen met milde kruiden zoals rozemarijnextract of curcumine, die niet standaard in gewone formules zitten. Actieve vormen van vitamines , zoals methylcobalamine (B12), zijn belangrijk omdat de opname met de leeftijd afneemt. Ook zijn organische mineralen zoals magnesiumbisglycinaat een goede keuze, omdat ze vriendelijker zijn voor de maag, wat voor veel ouderen prettig is. Veel multivitamineformules voor ouderen bevatten daarnaast ingrediënten die zich richten op botten , collageen en gewrichten . Dat kan zinvol zijn, omdat ze zo een brede voedingsaanvulling bieden die aansluit bij de behoeften van jouw leeftijdsgroep. Zijn er multivitamines speciaal voor kinderen? Ja, multivitaminen voor kinderen hebben meestal een lagere dosering, afgestemd op hun leeftijd en gewicht. Ze zijn vaak vloeibaar, in druppels of kauwtabletten, wat het innemen makkelijker en leuker maakt. Belangrijke ingrediënten zijn vitamine D, C, B-vitamines, omega-3 (vooral DHA) en pre- en probiotica. Als moeder deel ik graag wat tips: Kies supplementen met natuurlijke zoetstoffen zoals stevia of vruchtensappen, zonder toegevoegde suiker of kunstmatige kleurstoffen. Gummies of kauwtabletten zonder synthetische zoetstoffen zijn ideaal. Zijn je kinderen al wat ouder en slikken ze makkelijk? Dan zijn tabletten of capsules ook prima. Ik leerde mijn kinderen pillen slikken door bolletjes te maken van het zachte deel van een broodje met melk of water. Zo leer je tabletjes doorslikken op een speelse en makkelijke manier, vooral omdat het aanbod aan kauwtabletten voor kinderen kleiner is. Overleg altijd met een arts voordat je supplementen geeft aan kinderen jonger dan 4 jaar. Veelgestelde vragen Waar moet ik op letten bij het kiezen van een goede multivitamine? Let op actieve vormen van vitaminen, goed opneembare mineralen, een doordachte dosering en zo min mogelijk onnodige toevoegingen. Een etiket waarop bijvoorbeeld folaat als 5 MTHF staat en magnesium als magnesiumbisglycinaat is vaak een goede aanwijzing. Wat betekent dat een multivitamine actieve vitaminen bevat? Actieve vitaminen zijn vormen die je lichaam direct kan gebruiken zonder ze eerst te hoeven omzetten. Voorbeelden zijn folaat als 5 MTHF, vitamine B6 als pyridoxaal 5 fosfaat en vitamine B12 als methylcobalamine. Welke mineralen vorm is het beste in een multivitamine? Organische mineralen zoals ijzerbisglycinaat, magnesiumbisglycinaat en zinkbisglycinaat worden meestal beter verdragen en opgenomen dan anorganische vormen zoals oxiden. Op het etiket herken je deze vaak aan de naam met bisglycinaat of een ander chelaat. Heb ik een multivitamine nodig als ik gezond eet? Gezonde en gevarieerde voeding blijft de basis en levert de meeste voedingsstoffen. Een multivitamine kan dienen als een praktische aanvulling wanneer je niet altijd optimaal eet of in periodes met extra belasting. Kan ik een multivitamine elke dag langdurig gebruiken? Dat kan in veel gevallen, zolang de doseringen niet extreem hoog zijn en er gebruik is gemaakt van veilige vormen van vitaminen en mineralen. Twijfel je, overleg dan met een arts, zeker bij zwangerschap, ziekte of medicijngebruik. Wat is het verschil tussen multivitaminen voor mannen en vrouwen? Formules voor mannen bevatten vaak meer nadruk op bijvoorbeeld zink, magnesium en soms specifieke plantenextracten zoals zaagpalm. Vrouwenformules zijn vaker afgestemd op levensfase, met extra aandacht voor folaat, ijzer of ingrediënten die passen bij overgang of zwangerschap. Waarin verschilt een multivitamine voor 70 plussers van een standaard multivitamine? Multivitaminen voor ouderen bevatten vaak beter opneembare vormen van B12 en andere vitaminen en mineralen die met de leeftijd minder goed worden opgenomen. Ze zijn meestal milder gedoseerd en soms aangevuld met stoffen die passen bij botten, gewrichten en algemene vitaliteit. Welke extra ingrediënten zijn interessant in een multivitamine? Naast vitaminen en mineralen kiezen sommige fabrikanten voor toevoegingen zoals co enzym Q10, luteine, zeaxanthine, resveratrol, curcumine, choline of inositol. Zulke extra stoffen zijn bedoeld als aanvulling op je voeding en kunnen helpen de formule completer te maken. Waar moet ik op letten bij een multivitamine voor kinderen? Let op een lagere dosering die past bij de leeftijd, een fijne vorm zoals kauwtablet, druppels of vloeistof en zo weinig mogelijk suiker en kleurstoffen. Voor kinderen jonger dan vier jaar is het verstandig eerst met een arts te overleggen voor je supplementen gebruikt. Ebrina van der Bijl Ebrina is voedingsdeskundige met een diepe toewijding aan gezonde voeding en een duurzame levensstijl, gevestigd in het prachtige Portugal. Haar passie voor natuurlijke en biologische producten vormt de kern van haar werk. Met een achtergrond in Voeding & Diëtetiek en ervaring in productontwikkeling en tekstschrijven, vertaalt ze complexe wetenschappelijke informatie naar praktische adviezen voor een gebalanceerde levensstijl. Lees meer Gebruikte bronnen Servy, E. J., et al. (2018). MTHFR isoform carriers. 5-MTHF (5-methyltetrahydrofolate) vs folic acid: a key to pregnancy outcome: a systematic review. Journal of Maternal-Fetal & Neonatal Medicine, 31(20), 2723–2730. https://doi.org/10.1080/14767058.2017.1347922 Ghavanini, A. A., & Kimpinski, K. (2014). Small-fiber neuropathy associated with pyridoxine toxicity: a systematic review. Canadian Journal of Neurological Sciences, 41(6), 756–762. https://doi.org/10.1017/cjn.2014.108 Obeid, R., et al. (2015). Vitamin B12 bioavailability from different sources: a systematic review. Nutrients, 7(10), 8255–8268. https://doi.org/10.3390/nu7105405 Milman, N. (2012). Iron bisglycinate chelate and polymaltose iron for the treatment of iron deficiency anemia: a review. Therapeutics and Clinical Risk Management, 8, 577–586. https://doi.org/10.2147/TCRM.S35621 Blancquaert, L., et al. (2021). Bioavailability of Magnesium Food Supplements: A Systematic Review. Journal of Functional Foods, 84, 104403. https://doi.org/10.1016/j.jff.2021.104403 Dehzad, M. J., et al. (2023). Antioxidant and anti-inflammatory effects of curcumin/turmeric supplementation in adults: A GRADE-assessed systematic review and dose-response meta-analysis of randomized controlled trials. Cytokine, 164, 156144. https://doi.org/10.1016/j.cyto.2023.156144 Akbari, A., Mobini, G. R., Agah, S., Morvaridzadeh, M., Omidi, A., Potter, E., Fazelian, S., Ardehali, S. H., Daneshzad, E., & Dehghani, S. (2020). Coenzyme Q10 supplementation and oxidative stress parameters: a systematic review and meta-analysis of clinical trials. European Journal Of Clinical Pharmacology, 76(11), 1483–1499. https://doi.org/10.1007/s00228-020-02919-8 Muhamad, R., Akrivaki, A., Papagiannopoulou, G., Zavridis, P., & Zis, P. (2023). The Role of Vitamin B6 in Peripheral Neuropathy: A Systematic Review. Nutrients, 15(13), 2823. https://doi.org/10.3390/nu15132823 Olson, J. M., Ameer, M. A., & Goyal, A. (2023, 2 september). Vitamin A toxicity. StatPearls - NCBI Bookshelf. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK532916/
Lees meer
vitamine c weerstandDe belangrijkste vitamines voor je weerstand
Soms kan je weerstand wel wat extra’s gebruiken. Een griepje dat rondwaart, een paar korte nachten of gewoon te veel aan je hoofd, het kan je afweer flink op de proef stellen. Gelukkig beschikt je lichaam over een krachtig verdedigingssysteem: Je immuunsysteem. Het werkt stilletjes op de achtergrond en houdt alles in balans, zolang het de juiste bouwstenen krijgt. Net als jij heeft ook je afweer energie en voedingsstoffen nodig om goed te blijven functioneren. Die bouwstenen haal je uit gezonde voeding, rijk aan vitamines en mineralen die je immuuncellen ondersteunen. In dit artikel ontdek je welke voedingsstoffen belangrijk zijn voor een sterke weerstand en hoe je ze via voeding of een goed supplement kunt binnenkrijgen. Belangrijkste weerstandsvitamines zijn C, D, A, B6, B12 en folaat; ook ijzer, zink, koper en seleen tellen mee. Aanbevolen doseringen: vitamine C 75 mg per dag (sporters +200 mg); vitamine D 10 µg, voor 70+ 20 µg. Voeding, slaap, beweging en ontspanning vormen de basis; supplementen vullen tijdelijk aan (winter, stress), maar vervangen een gezonde leefstijl niet. Inhoudsopgave Welke vitamines zijn goed voor je weerstand? 1. Vitamine C 2. Folaat (vitamine B11) 3. Vitamine A 4. Vitamine B12 5. Vitamine B6 6. Vitamine D Vitamines die je afweer indirect ondersteunen Mineralen 1. IJzer 2. Koper 3. Seleen (Selenium) 4. Zink Voeding en leefstijl: De basis voor je afweer Een supplement als aanvulling op je voeding Multi Premium Veelgestelde vragen Welke vitamines zijn goed voor je weerstand? Sommige vitamines hebben een directe invloed op je immuunsysteem. Deze zijn letterlijk betrokken bij de werking van je afweercellen of de aanmaak van antistoffen. (1) De belangrijkste weerstand vitamines zijn: 1. Vitamine C Vitamine C ondersteunt je immuunsysteem en helpt je cellen beschermen tegen oxidatieve stress. Je lichaam kan deze vitamine niet opslaan. Daarom is het belangrijk om er elke dag voldoende van binnen te krijgen. De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid is 75 milligram per dag. Je vindt het in: Citrusvruchten Kiwi Paprika Aardbeien Bessen Broccoli en spruitjes Wist je dat je lichaam tijdens intensief sporten meer vrije radicalen aanmaakt en daardoor ook extra vitamine C verbruikt? Wie regelmatig sport, heeft daarom baat bij 200 milligram extra vitamine C per dag bovenop de aanbevolen hoeveelheid. Zo draagt vitamine C bij aan de normale werking van het immuunsysteem tijdens en na intensieve lichamelijke inspanning. 2. Folaat (vitamine B11) Folaat draagt bij tot de normale werking van het immuunsysteem. Het ondersteunt namelijk de aanmaak van nieuwe cellen, waaronder witte bloedcellen die belangrijk zijn voor je afweer. Voor volwassenen is 300 microgram per dag uit voeding voldoende, tenzij je zwanger bent of wilt worden. Je vindt folaat vooral in: Groene bladgroenten (zoals spinazie en boerenkool) Peulvruchten (linzen, kikkererwten) Avocado Citrusfruit Volkorenproducten Wist je dat folaat de natuurlijke vorm is van vitamine B11? In supplementen zie je vaak foliumzuur, de synthetische vorm die je lichaam kan omzetten naar actieve folaten, maar dat gebeurt niet bij iedereen even efficiënt. 3. Vitamine A Vitamine A draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem en ondersteunt het behoud van gezonde slijmvliezen. Dit is belangrijk omdat het je eerste verdedigingslinie is tegen invloeden van buitenaf. Dagelijks heb je als man zo´n 800 microgram retinolactiviteitsequivalenten (RAE) per dag nodig. Voor vrouwen is dat 680 microgram RAE. Goede bronnen zijn: Oranje of donkergroene groenten (zoals wortels, pompoen en boerenkool) Lever (eet dit liever niet te vaak, want je lichaam slaat overtollige vitamine A op, en te veel daarvan kan schadelijk zijn) Eieren (vooral de dooier) Wist je dat bètacaroteen uit groenten in je lichaam wordt omgezet in vitamine A? Je lichaam regelt die omzetting zelf en maakt alleen zoveel vitamine A aan als het nodig heeft. 4. Vitamine B12 Vitamine B12 helpt de normale werking van het immuunsysteem. Het ondersteunt je afweercellen, zodat ze hun werk normaal kunnen doen. Daarnaast ondersteunt B12 de energievoorziening van cellen en het behoud van gezonde zenuwen. Dat is belangrijk, want je zenuwstelsel en immuunsysteem werken nauw samen om je lichaam in balans te houden. Ook speelt B12 een rol bij de aanmaak van nieuwe cellen, waaronder witte bloedcellen die deel uitmaken van je afweer. Aanbevolen hoeveelheid: 2,8 microgram per dag voor volwassenen. Wie geen dierlijke producten eet, heeft meestal extra B12 nodig uit verrijkte voeding of een supplement. Je vindt het in dierlijke producten zoals: Vlees Vis Eieren Zuivel Wist je dat een tekort aan vitamine B12 zich vaak pas na maanden laat merken, omdat je lichaam er een voorraad van kan opslaan? 5. Vitamine B6 Vitamine B6 draagt bij tot de normale werking van het immuunsysteem en is betrokken bij de aanmaak van antistoffen. Je lichaam heeft B6 nodig om eiwitten goed te gebruiken en antistoffen worden uit eiwitten opgebouwd. Zo ondersteunt B6 de processen die je natuurlijke afweer in balans houden. Dagelijks heb je als volwassene ongeveer 1,5 milligram vitamine B6 nodig. Let wel op met supplementen: Een te hoge inname (meer dan 25 milligram per dag, langdurig) kan zenuwklachten veroorzaken. Houd je daarom aan de aanbevolen dosering op de verpakking. Je vindt het in: Volkorengranen Bananen Aardappelen Noten Kip Vis Wist je dat vitamine B6 ook helpt om energie uit je eten vrij te maken en bovendien belangrijk is voor je concentratie en stemming? 6. Vitamine D Vitamine D heeft een positieve invloed op het immuunsysteem. Je immuunsysteem bestaat uit verschillende cellen, zoals macrofagen, T-en B-cellen, die samen de afweer balans bewaken. Veel van deze cellen hebben receptoren voor vitamine D. En dat is waardoor vitamine D een rol kan spelen in de regulatie van hun normale activiteit. Je lichaam maakt vitamine D deels aan in de huid (onder invloed van zonlicht), maar je kunt het ook via voeding of supplementen aanvullen. Voor volwassenen geldt een richtlijn van 10 microgram vitamine D per dag, en voor mensen boven de 70 jaar 20 microgram per dag. Goede bronnen zijn: Vette vis Eieren Wist je dat in Nederland veel mensen in de winter te weinig zonlicht krijgen voor voldoende vitamine D? Daarom wordt suppletie vooral aangeraden aan risicogroepen (zoals mensen met een donkere huid, 70+, of wie weinig buiten komt). Voor anderen kan een supplement in de donkere maanden nuttig zijn, afhankelijk van je zonblootstelling. Vitamines die je afweer indirect ondersteunen Naast deze vitamines, zijn er ook andere vitamines die een indirecte invloed hebben. Ze dragen niet direct bij aan de afweer, maar helpen processen die daar wel belangrijk voor zijn. Bijvoorbeeld: Vitamine E en riboflavine (B2) helpen om cellen te beschermen tegen oxidatieve stress. Dat is belangrijk, want te veel oxidatieve schade kan de afweercellen verzwakken. Niacine (B3), pantotheenzuur (B5) en biotine (B8) ondersteunen de energiehuishouding. En een goed energiemetabolisme helpt het immuunsysteem om efficiënt te blijven werken. Dus sommige vitamines werken mee in het immuunsysteem zelf, terwijl andere de omstandigheden onderhouden waarin dat systeem goed kan functioneren. Mineralen Niet alleen vitamines, maar ook mineralen helpen je afweersysteem om goed te werken. Ze ondersteunen de aanmaak en bescherming van cellen die je lichaam verdedigen tegen invloeden van buitenaf. (2) Dit zijn de belangrijkste: 1. IJzer IJzer heeft een positieve invloed op het immuunsysteem, want het helpt bij de aanmaak van rode bloedcellen en ondersteunt het transport van zuurstof in je lichaam. Dat is belangrijk voor je afweercellen, want die hebben zuurstof nodig om goed te kunnen werken. Een tekort aan ijzer kan er dan ook voor zorgen dat je sneller moe bent en dat je immuunsysteem trager reageert. Zorg daarom dagelijks voor ongeveer 16 milligram ijzer als je een volwassen vrouw bent vóór de overgang, en ongeveer 11 milligram als je man bent of de overgang al voorbij bent. Goede bronnen zijn: Rood vlees (zoals rund- of lamsvlees) Volkoren producten Peulvruchten (zoals linzen en bonen) Groene bladgroenten Noten en zaden Wist je dat vitamine C helpt je lichaam om ijzer beter op te nemen? Een glas sinaasappelsap bij de maaltijd doet dus meer dan je denkt. 2. Koper Koper helpt de normale werking van het immuunsysteem. Het is een spoorelement dat helpt bij de vorming van enzymen die je cellen beschermen tegen schade. Zo ondersteunt het de activiteit van witte bloedcellen. Je vindt veel koper in: Noten en zaden (vooral cashewnoten en zonnebloempitten) Volkoren graanproducten Schaaldieren Lever Pure chocolade Wist je dat maar een klein beetje koper nodig hebt? Voor volwassenen ligt de referentie-inname rond de 0,9–1,0 milligram koper per dag. Teveel zink of ijzer kan de opname ervan juist remmen, dus variatie in je voeding is de beste manier om die balans te houden. 3. Seleen (Selenium) Seleen draagt bij tot de normale werking van het immuunsysteem. Dit mineraal helpt je cellen beschermen tegen oxidatieve stress en is betrokken bij de aanmaak van eiwitten die je afweersysteem gebruikt. Zo draagt seleen bij aan een goede samenwerking tussen je afweercellen. Aanbevolen hoeveelheid: Ongeveer 70 microgram per dag voor mannen en 60 microgram voor vrouwen, volgens het Voedingscentrum. Deze voedingsmiddelen zijn rijk aan seleen: Paranoten Vlees en vis Eieren Volkoren granen Wist je dat de hoeveelheid seleen die je binnenkrijgt afhangt van waar je eten vandaan komt? In Nederland bevat de bodem namelijk van nature weinig seleen, waardoor granen en groenten hier minder van dit mineraal leveren. 4. Zink Zink ondersteunt je afweersysteem op verschillende manieren. Het helpt bij de aanmaak en vernieuwing van afweercellen en beschermt cellen tegen oxidatieve stress die vrijkomt tijdens afweerreacties. Je lichaam kan zink niet opslaan, dus het is belangrijk om er dagelijks wat van binnen te krijgen. De aanbevolen hoeveelheid voor mannen is 9 milligram per dag en voor vrouwen 7 milligram. Je vind zink vooral in deze voedingsmiddelen: Vlees en gevogelte Volkorenproducten Noten en zaden Peulvruchten Zuivel Wist je dat pompoenpitten behoren tot de beste plantaardige bronnen van zink? Handig als je minder vlees eet. Voeding en leefstijl: De basis voor je afweer Je afweersysteem werkt het best als je lichaam alles krijgt wat het nodig heeft: Genoeg vitamines, mineralen, slaap, beweging en rust. Gezonde voeding vormt daarbij de basis. Het levert de bouwstenen die je immuunsysteem nodig heeft om normaal te functioneren. Beweging, slaap en ontspanning helpen vervolgens om dat systeem in balans te houden, zodat het niet te sterk of juist te traag reageert. Als je gevarieerd eet, dus met veel groenten, fruit, volkorenproducten, peulvruchten, noten, vis en af en toe wat vlees of eieren, dan krijgt je lichaam meestal genoeg voedingsstoffen om je afweer normaal te laten werken. Een supplement als aanvulling op je voeding Supplementen kunnen een praktische aanvulling zijn op een gezonde leefstijl, vooral op momenten dat je lichaam wat extra ondersteuning kan gebruiken. Denk aan de wintermaanden, wanneer je minder zonlicht krijgt, of aan periodes van stress, vermoeidheid of herstel, waarin je voedingsinname of opname tijdelijk minder optimaal is. Toch blijft het belangrijk om te onthouden dat supplementen geen gezonde voeding of leefstijl vervangen. Ze vullen alleen aan waar nodig. En, meer is niet altijd beter. Te veel van bepaalde voedingsstoffen kan je afweer juist uit balans brengen. (3)(4)(5) Multi Premium Wil je je dagelijkse inname van essentiële vitamines en mineralen aanvullen? Kies dan voor een hoogwaardige multivitamine, zoals onze Multi Premium. Het bevat onder andere vitamine C, D, B6, B12, folaat en zink, die bijdragen aan de normale werking van het immuunsysteem. Dit is wat je van Multi Premium kunt verwachten: Passende doseringen, afgestemd op de aanbevolen dagelijkse hoeveelheden. Met actieve vormen zoals methylcobalamine (B12) en 5-MTHF (folaat). Vrij van onnodige vulstoffen en kunstmatige toevoegingen. Evenwichtige mineralenverhoudingen, zoals zink en koper. Veelgestelde vragen Welke vitamines zijn het belangrijkst voor je weerstand? De belangrijkste vitamines voor je weerstand zijn vitamine C, D, A, B6, B12 en folaat. Ook de mineralen ijzer, zink, koper en seleen spelen een grote rol. Je haalt deze vooral uit gevarieerde voeding met veel groente, fruit, volkorenproducten, peulvruchten, noten, vis en af en toe vlees of eieren. Krijg ik genoeg weerstandsvitamines binnen als ik gezond eet? Als je dagelijks gevarieerd eet met veel groente, fruit, volkorenproducten, peulvruchten, noten, vis en af en toe vlees of eieren, krijg je meestal voldoende vitamines en mineralen binnen voor je weerstand. Een supplement is dan vooral een aanvulling voor momenten waarop gezond eten tijdelijk minder goed lukt. Bij twijfel over je voeding kun je advies vragen aan je huisarts of diëtist. Hoeveel vitamine C heb ik per dag nodig? Volwassenen hebben gemiddeld 75 milligram vitamine C per dag nodig. Wie intensief sport, kan baat hebben bij ongeveer 200 milligram extra per dag. Je haalt vitamine C vooral uit citrusfruit, kiwi, bessen, paprika, broccoli en spruitjes. Hoe kom ik in de winter aan genoeg vitamine D? Je lichaam maakt vitamine D aan in de huid onder invloed van zonlicht, maar in de winter is die zon vaak te zwak en kom je minder buiten. De algemene richtlijn voor volwassenen is 10 microgram vitamine D per dag en voor mensen boven de 70 jaar 20 microgram per dag. Je vindt vitamine D vooral in vette vis en eieren; een supplement kan in de donkere maanden een handige aanvulling zijn, zeker als je weinig zonlicht krijgt. Welke mineralen zijn belangrijk voor mijn weerstand? Belangrijke mineralen voor je weerstand zijn ijzer, zink, koper en seleen. IJzer ondersteunt het zuurstoftransport in je lichaam, zink, koper en seleen zijn betrokken bij de bescherming en vernieuwing van cellen. Je vindt deze mineralen vooral in volkorenproducten, peulvruchten, noten en zaden, vlees, vis, eieren en volkoren granen. Wat is het verschil tussen folaat en foliumzuur? Folaat is de natuurlijke vorm van vitamine B11 die je in voeding vindt, bijvoorbeeld in groene bladgroenten, peulvruchten, avocado, citrusfruit en volkorenproducten. Foliumzuur is de synthetische vorm die in veel supplementen en verrijkte producten wordt gebruikt. Je lichaam kan foliumzuur omzetten naar actieve folaten, maar dat gebeurt niet bij iedereen even efficiënt. Wanneer heb ik extra vitamine B12 nodig? Vitamine B12 zit vooral in dierlijke producten zoals vlees, vis, zuivel en eieren. Eet je geen of weinig dierlijke producten, dan heb je meestal extra B12 nodig uit verrijkte voeding of een supplement om je inname op peil te houden. Bij twijfel over je B12 status of bij klachten is het verstandig je arts om onderzoek en advies te vragen. Kan ik te veel vitamines of mineralen binnenkrijgen? Ja, vooral bij langdurig gebruik van hoog gedoseerde supplementen kun je te veel vitamines of mineralen binnenkrijgen. Voor vitamine B6 geldt bijvoorbeeld dat een inname van meer dan 25 milligram per dag gedurende langere tijd zenuwklachten kan geven. Volg daarom altijd de dosering op de verpakking en combineer niet zonder advies meerdere producten met dezelfde voedingsstoffen. Heb ik een multivitamine zoals Multi Premium nodig als ik al gezond eet? Wie dagelijks gevarieerd en volwaardig eet, heeft in principe geen multivitamine nodig om de basis aan vitamines en mineralen te dekken. Een multivitamine kan wel handig zijn als praktische aanvulling in drukke periodes, bij een eenzijdig voedingspatroon of als je zeker wilt zijn dat je bepaalde voedingsstoffen niet structureel mist. Een multivitamine vervangt nooit een gezonde leefstijl, maar kan deze wel ondersteunen als extra vangnet. Wat kan ik naast vitamines nog meer doen voor een sterke weerstand? Naast voldoende vitamines en mineralen zijn goede slaap, dagelijkse beweging en voldoende ontspanning belangrijk voor je weerstand. Probeer regelmatig te bewegen, op vaste tijden te slapen en bewust momenten van rust in te bouwen. Samen met een gevarieerd voedingspatroon geef je je immuunsysteem zo de beste basis. Ebrina van der Bijl Ebrina is voedingsdeskundige met een diepe toewijding aan gezonde voeding en een duurzame levensstijl, gevestigd in het prachtige Portugal. Haar passie voor natuurlijke en biologische producten vormt de kern van haar werk. Met een achtergrond in Voeding & Diëtetiek en ervaring in productontwikkeling en tekstschrijven, vertaalt ze complexe wetenschappelijke informatie naar praktische adviezen voor een gebalanceerde levensstijl. Lees meer Gebruikte bronnen Mitra, S., Paul, S., Roy, S., Sutradhar, H., Emran, T. B., Nainu, F., Khandaker, M. U., Almalki, M., Wilairatana, P., & Mubarak, M. S. (2022). Exploring the Immune-Boosting Functions of Vitamins and Minerals as Nutritional Food Bioactive Compounds: A Comprehensive Review. Molecules, 27(2), 555. https://doi.org/10.3390/molecules27020555 Paulsingh, C. N., Riaz, M. F., Garg, G., Umeano, L., Iftikhar, S., Alhaddad, S. F., & Hamid, P. (2024). Exploring the Impact of Personalized Nutritional Approaches on Metabolism and Immunity: A Systematic Review of Various Nutrients and Dietary Patterns. Cureus. https://doi.org/10.7759/cureus.58553 Stefanache, A., Lungu, I., Butnariu, I., Calin, G., Gutu, C., Marcu, C., Grierosu, C., Goroftei, E. R. B., Duceac, L., Dabija, M. G., Popa, F., & Damir, D. (2023). Understanding How Minerals Contribute to Optimal Immune Function. Journal Of Immunology Research, 2023, 1–26. https://doi.org/10.1155/2023/3355733 Stephen, A. I., & Avenell, A. (2006). A systematic review of multivitamin and multimineral supplementation for infection. Journal Of Human Nutrition And Dietetics, 19(3), 179–190. https://doi.org/10.1111/j.1365-277x.2006.00694.x Fantacone, M. L., Lowry, M. B., Uesugi, S. L., Michels, A. J., Choi, J., Leonard, S. W., Gombart, S. K., Gombart, J. S., Bobe, G., & Gombart, A. F. (2020). The Effect of a Multivitamin and Mineral Supplement on Immune Function in Healthy Older Adults: A Double-Blind, Randomized, Controlled Trial. Nutrients, 12(8), 2447. https://doi.org/10.3390/nu12082447
Lees meer
bloggleVitamine B12: wat zijn de voordelen en wat te doen bij een tekort?
Vitamine B12 is een bekende vitamine, waar veel mensen een tekort aan hebben. Maar wat is vitamine B12 nu precies? Wat moet je doen bij een tekort en uit welke voedingsmiddelen kun je vitamine B12 halen? In dit artikel kom je hier alles over te weten Vitamine B12 ondersteunt de aanmaak van rode bloedcellen, het zenuwstelsel, de energiestofwisseling en de celdeling, essentieel voor een gezond lichaam. Een tekort aan B12 veroorzaakt vermoeidheid, neurologische problemen en bloedarmoede, vooral bij veganisten, ouderen en mensen met spijsverteringsproblemen. B12 komt vooral voor in dierlijke producten; veganisten en vegetariërs moeten supplementen of verrijkte voedingsmiddelen gebruiken om tekorten te voorkomen. Inhoudsopgave Wat is Vitamine B12? Waar is Vitamine B12 goed voor? Soorten Vitamine B12 Actieve soorten B12 Niet actieve soorten B12 Hoeveel Vitamine B12 per dag? Vitamine B12 tekort Symptomen B12 tekort Oorzaken B12 tekort Wat doen bij vitamine B12 tekort? Maagzuur, Intrisic Factor (IF) en vitamine B12 Waar zit vitamine B12 in? Bronnen van vitamine B12 Plantaardige bronnen van vitamine B12 Wat is Vitamine B12? Vitamine B12, ook wel cobalamine genoemd, is een essentiële, wateroplosbare vitamine. Het speelt een belangrijke rol in het zenuwstelsel, de stofwisseling, de aanmaak van rode bloedcellen, en de celdeling. Deze vitamine komt uitsluitend voor in dierlijke producten zoals vlees, vis, zuivel en eieren. Daarom is het vooral voor veganisten belangrijk om hun voeding aan te vullen met supplementen. Actieve vormen van vitamine B12, als methylcobalamine en adenosylcobalamine, worden aanbevolen voor supplementgebruik. Waar is Vitamine B12 goed voor? Vitamine B12 speelt een cruciale rol in diverse lichaamsfuncties. Zo draagt het bij aan: De vorming van rode bloedcellen Een normale celdeling Een normale energiestofwisseling Het normaal functioneren van het immuunsysteem Homocysteïnemetabolisme* Daarnaast is vitamine B12 ook goed voor/bij: Het geheugen De gemoedstoestand Vermoeidheid Het zenuwstelsel (*) Homocysteïne wordt in het lichaam omgezet in methionine en cysteïne, 2 belangrijke aminozuren die je lichaam nodig heeft om eiwitten te maken. Voor deze omzetting heeft je lichaam onder andere B12 nodig. Soorten Vitamine B12 De natuurlijke vormen van vitamine B12 die in voedsel voorkomen zijn: Methylcobalamine Hydroxycobalamine S-adenosylcobalamine In verrijkte producten en B12-supplementen worden andere vormen van de vitamine gebruikt. Wil je vitamine B12 kopen als supplement? Let dan goed op de vorm van vitamine B12. De soorten vitamine B12 verschillen primair in hun chemische structuur.Maar het belangrijkste verschil is dat er actieve en niet actieve soorten zijn: Actieve soorten B12 Kunnen direct door het lichaam worden gebruikt voor essentiële processen. Dit maakt ze efficiënter en sneller werkzaam vergeleken met niet-actieve vormen. Voorbeelden: Methylcobalamine - Zeer effectief omdat het al een actieve vorm van vitamine B12 is die gemakkelijk door het lichaam kan worden gebruikt. Het wordt goed opgenomen. Adenosylcobalamine - Ook een actieve vorm van B12, vooral belangrijk voor energieproductie en het functioneren van de mitochondriën. Het kan nuttig zijn voor mensen die specifieke energieproblemen ervaren. Niet actieve soorten B12 Moeten eerst worden omgezet voordat ze hun functies kunnen vervullen. Voorbeelden: Cyanocobalamine - Hoewel het minder direct actief is dan de andere vormen, wordt het vaak gebruikt vanwege de stabiliteit en lagere kosten. Hydroxycobalamine - Wordt vaak gebruikt in injecteerbare vormen van B12-suppletie vanwege de langere werkingsduur in het lichaam. Kies voor de actieve vormen methylcobalamine of adenosylcobalamine voor de beste resultaten. Handige tip: Voor mijn nichtjes (jonge kinderen) gebruik ik B12 smelt -of kauwtabletten, omdat zij de tabletvorm nog niet kunnen doorslikken. Hoeveel Vitamine B12 per dag? Volwassenen hebben dagelijks 2,8 mcg vitamine B12 nodig. Dat heeft de gezondheidsraad vastgesteld. Deze aanbevolen dagelijkse hoeveelheid is gelijk voor mannen en vrouwen. Voor kinderen, zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven, geldt een aangepaste ADH: Leeftijd Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid vitamine B12 Baby´s (0-5 maanden) 0,4 mcg Baby´s (6-11 maanden) 0,5 mcg Kinderen (1-3 jaar) 0,7 mcg Kinderen (4-8 jaar) 1,3 mcg Kinderen (9-13 jaar) 2,0 mcg Kinderen (14-17 jaar) 2,8 mcg Volwassenen (ouder dan 18 jaar) 2,8 mcg Zwangere vrouwen 3,3 mcg Vrouwen die borstvoeding geven 3,8 mcg Bron: Voedingscentrum(1) Vitamine B12 tekort Vitamine B12-tekort kan ontstaan door onvoldoende inname, beperkte opname in het lichaam en verminderde absorptie. Hoewel B12 aanwezig is in veel verschillende (dierlijke) voedingsmiddelen, lopen niet alleen veganisten en ouderen risico op een tekort. Hoe goed je lichaam vitamine B12 kan opnemen speelt hierbij een cruciale rol en kan sterk variëren afhankelijk van de voedselbron. Dit betekent dat je lichaam niet altijd alle B12 uit voeding kan benutten, zelfs als je regelmatig dierlijke producten consumeert. Symptomen B12 tekort Een tekort aan vitamine B12 kan leiden tot een vorm van bloedarmoede, macrocytaire anemie. Dat kun je merken door deze symptomen: Vermoeidheid Duizeligheid Hartkloppingen Daarnaast kunnen neurologische klachten optreden zoals: Tintelingen in de vingers Geheugenverlies Coördinatiestoornissen Let op: Deze symptomen kunnen ook wijzen op andere aandoeningen of tekorten! Omdat de symptomen van een vitamine B12-tekort niet specifiek zijn, kan een tekort lang onopgemerkt blijven (of verkeerd gediagnosticeerd worden). Ook kan je lichaam een (beperkte) hoeveelheid B12 opslaan . Je kunt dus te weinig B12 binnenkrijgen, maar nog even teren op je reserves. Oorzaken B12 tekort Als je een van bovenstaande symptomen ervaart, raad ik je aan om je huisarts te vragen om een bloedonderzoek. Dit geldt vooral als je: Een restrictief dieet volgt, zoals veganisme Ouder bent dan 60 jaar Zwanger bent of borstvoeding geeft Een medische aandoening hebt die B12-niveaus kan verlagen (zoals ziekte van Crohn, glutenallergie etc.) Medicatie gebruikt die B12 uitput Wat doen bij vitamine B12 tekort? Is een tekort aan vitamine B12 met een bloedonderzoek bevestigd? Dan raad ik je aan om de oorzaak op te sporen. Wanneer je geen maag-darmproblemen hebt, dan is het mogelijk dat je te weinig B12 binnenkrijgt: Eet dierlijke producten - Zoals vlees, vis, eieren, zuivel en andere dierlijke producten als natuurlijke bronnen van B12. Kies gefermenteerde voedingsmiddelen - Gefermenteerde producten zoals tempeh, miso en zuurkool, kunnen kleine hoeveelheden B12 bevatten. Zeker een optie voor als je veganistisch wilt eten. Let wel op: Deze vorm wordt mogelijk minder goed opgenomen door je lichaam dan B12 uit dierlijke bronnen! Overweeg B12-supplementen - Als het moeilijk is om voldoende B12 uit voeding te halen, overleg dan met een deskundige op dit gebied over geschikte B12-supplementen. Monitor je B12-niveaus - Laat regelmatig je vitamine B12-niveaus controleren, vooral als je risico loopt op een tekort of als je vermoedt dat je een tekort hebt. Als de oorzaak blijkt te liggen bij een verminderde opname door problemen in je maag en/of darmen, maak dan een actieplan met je arts. Maagzuur, Intrisic Factor (IF) en vitamine B12 Maagzuur helpt bij de vertering en vrijmaking van vitamine B12 uit voedsel. Daarnaast wordt in de maagwand ´intrinsic factor´ (IF) geproduceerd, essentieel voor de opname van B12 in de dunne darm. Zonder voldoende maagzuur of intrinsic factor kan vitamine B12 niet goed worden opgenomen, wat kan leiden tot een B12-tekort ondanks voldoende inname via voeding. B12 sprays en injecties kunnen een manier zijn om de intrinsic factor via de normale spijsverteringsroute te omzeilen. Dit kan het nuttig maken voor mensen met spijsverteringsproblemen. Let op: Het is belangrijk om de specifieke behoeften en aanbevelingen van een arts of diëtist te volgen bij het kiezen van de juiste vorm van B12-suppletie. Waar zit vitamine B12 in? Zowel bij mensen als dieren wordt vitamine B12 in het maag-darmkanaal aangemaakt door bepaalde bacteriën. Het komt dan ook vooral voor in dierlijke producten zoals vlees, vis, eieren en zuivel. Plantaardige voeding bevat over het algemeen weinig vitamine B12, behalve sommige gefermenteerde voedingsmiddelen (hierover later meer). De opname van vitamine B12 varieert per voedingsbron, waarbij vis, vlees en zuivel over het algemeen een hogere biologische beschikbaarheid bieden.(2) Bronnen van vitamine B12 In deze voedingsmiddelen zit veel B12: Voedingsmiddel Hoeveelheid Vitamine B12 per 100 gram Lever (rund) 98,0 mcg Mosselen 19,2 mcg Oesters 16,2 mcg Haring 13,0 mcg Makreel 10,2 mcg Kaas (48+) 2,0 mcg Ei (gekookt) 1,5 mcg Melk (volle) 0,4 mcg Bron: Nevo Tabel (online), 2023 Plantaardige bronnen van vitamine B12 Natuurlijke bronnen van vitamine B12 zijn beperkt in plantaardige voeding, omdat B12 voornamelijk voorkomt in dierlijke producten. Voor vegetariërs en vooral veganisten is het daarom belangrijk om bewust te zijn van alternatieve bronnen. Sommige gefermenteerde voedingsmiddelen , zoals tofu en tempeh, kunnen kleine hoeveelheden B12 bevatten. Daarnaast zijn er algen en bepaalde paddenstoelen die als bronnen van B12 kunnen dienen. Ik noem deze bronnen met enige voorzichtigheid, omdat de bio beschikbaarheid en de hoeveelheden B12 in deze bronnen nog niet voldoende zijn onderzocht.(3) Met een lange geschiedenis in verschillende culturen blijven gefermenteerde planten evolueren en worden ze beschouwd als voedsel van de toekomst. Daardoor heb ik ook hoopvolle verwachtingen op dit gebied! Ebrina van der Bijl Ebrina is voedingsdeskundige met een diepe toewijding aan gezonde voeding en een duurzame levensstijl, gevestigd in het prachtige Portugal. Haar passie voor natuurlijke en biologische producten vormt de kern van haar werk. Met een achtergrond in Voeding & Diëtetiek en ervaring in productontwikkeling en tekstschrijven, vertaalt ze complexe wetenschappelijke informatie naar praktische adviezen voor een gebalanceerde levensstijl. Lees meer Gebruikte bronnen Voedingscentrum. (z.d.-c). Vitamine B12 (cobalamine). https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/vitamine-b12 Lavriša, Ž., Hristov, H., Hribar, M., Žmitek, K., Kušar, A., Seljak, B. K., Gregorič, M., Blaznik, U., Gregorič, N., Zaletel, K., Oblak, A., Osredkar, J., & Pravst, I. (2022). Dietary Intake and Status of Vitamin B12 in Slovenian Population. Nutrients, 14(2), 334. https://doi.org/10.3390/nu14020334 Reissig, G. N., De Carvalho Oliveira, T. F., Bragança, G. C. M., Da Silva Rodrigues, R., & Da Fonseca Barbosa, F. (2023). Fermented vegetables and fruits as vitamin B12 sources: An overview. International Food Research Journal, 30(5), 1093–1104. https://doi.org/10.47836/ifrj.30.5.02
Lees meer


