Denk je erover om nootropics te bestellen? Dan wil je vooral weten welke soorten nootropics er zijn en waar je op kunt letten bij het kiezen van een supplement.

Hieronder vind je daarom een helder en praktisch overzicht van nootropics en van de verschillende natuurlijke nootropic supplementen in ons assortiment.

Wat zijn nootropics precies?

Nootropics is een verzamelnaam voor bioactieve stoffen en supplementen die je cognitieve functies ondersteunen, zoals:

•         concentratie
•          geheugen
•          motivatie
•          mentale scherpte (1–3)

Onder de term nootropics vallen verschillende soorten stoffen. Dat kunnen natuurlijke ingrediënten zijn uit planten, aminozuren, vitaminen en mineralen, maar ook synthetische stoffen die in een laboratorium zijn ontwikkeld.

Sommige mensen gebruiken nootropics bijvoorbeeld tijdens studie, werk of andere periodes waarin veel concentratie wordt gevraagd.

Een bekend voorbeeld van een natuurlijke nootropic is cafeïne uit koffie of thee. Veel mensen merken bijvoorbeeld dat ze zich na een kop koffie alerter voelen (4).

Natuurlijke vs. synthetische nootropics: wat is het verschil?

Zoals hierboven genoemd kunnen nootropics zowel natuurlijk als synthetisch zijn.

Het belangrijkste verschil zit in de herkomst van de stof én hoe ze worden gebruikt.

Natuurlijke nootropics

Natuurlijke nootropics zijn stoffen die afkomstig zijn uit planten, voeding of stoffen die van nature in het lichaam voorkomen.

Deze kom je vooral tegen in voedingssupplementen.

In supplementen gaat het vaak om combinaties van bijvoorbeeld:

•          plantenextracten
•          aminozuren
•          vitaminen
•          mineralen

Voorbeelden van natuurlijke nootropics die je vaak in supplementen tegenkomt zijn:

•          cafeïne
•          L-theanine
•          bacopa monnieri
•          rhodiola rosea
•          verschillende B-vitaminen (2)

Synthetische nootropics

Naast natuurlijke stoffen bestaan er ook synthetische nootropics. Dit zijn stoffen die in een laboratorium zijn ontwikkeld.

Bekende voorbeelden zijn:

•          methylfenidaat (bijvoorbeeld Ritalin)
•          modafinil
•          armodafinil
•          piracetam
•         noopept (5)

Sommige synthetische nootropics worden gebruikt als geneesmiddel en zijn daarom alleen verkrijgbaar via een arts.

Sommige van deze stoffen worden online aangeboden als zogenoemde “smart drugs”. Dit zijn synthetische stoffen die vooral voorkomen in onderzoek of experimentele context. Ze behoren niet tot de reguliere voedingssupplementen.

Kortom: natuurlijke nootropics komen vooral voor in voedingssupplementen, terwijl synthetische nootropics meestal geneesmiddelen zijn of experimentele stoffen die onder medisch toezicht of in onderzoek worden gebruikt.

Wanneer kiezen mensen vaak voor nootropics?

Veel mensen kiezen voor natuurlijke nootropics tijdens momenten waarop extra concentratie of focus nodig (1–3).

Denk bijvoorbeeld aan:

•          tijdens studie of examenperiodes
•          lange werkdagen of intensieve projecten
•          wanneer je veel moet lezen, schrijven of analyseren
•          bij taken waarbij langdurige focus nodig is
•          drukke dagen waarop veel tegelijk gebeurt

Goed om te weten: hoewel supplementen in dit soort situaties vaak worden gebruikt, speelt ook je leefstijl een belangrijke rol. Factoren zoals slaap, voeding, beweging, stress en persoonlijke gevoeligheid kunnen invloed hebben op hoe je je mentaal voelt en functioneert

Wat weten we over de werking van nootropics in de hersenen?

Onderzoekers proberen te begrijpen wat er in de hersenen gebeurt wanneer bepaalde stoffen aanwezig zijn (2, 7).

In studies wordt daarbij gekeken naar verschillende processen in het zenuwstelsel en de hersenen.

Vaak besproken onderzoeksgebieden zijn:

1. Communicatie tussen zenuwcellen – hersencellen sturen voortdurend signalen naar elkaar via synapsen. Daarbij spelen signaalstoffen, ook wel neurotransmitters genoemd, een rol. Voorbeelden zijn dopamine en serotonine. In studies wordt onderzocht hoe bepaalde voedingsstoffen, aminozuren en plantenextracten betrokken kunnen zijn bij processen rondom deze signaalstoffen (7).
2. Doorbloeding en zuurstofvoorziening – de hersenen hebben voortdurend zuurstof en voedingsstoffen nodig. Deze worden via het bloed aangevoerd naar hersenweefsel. In wetenschappelijke literatuur wordt onderzocht hoe bepaalde voedingsstoffen en plantenextracten samenhangen met processen die betrokken zijn bij de doorbloeding van de hersenen (8).
3. Oxidatieve processen in cellen – tijdens normale stofwisselingsprocessen ontstaan reactieve moleculen. Wanneer deze zich ophopen, kan dit invloed hebben op cellen. In onderzoek wordt daarom gekeken naar hoe voedingsstoffen betrokken zijn bij antioxidatieve processen in het lichaam en hoe deze processen samenhangen met hersencellen (9–11).

Zijn natuurlijke nootropics veilig?

Of natuurlijke nootropics voor jou geschikt zijn, hangt af van het ingrediënt, de dosering en je persoonlijke situatie (6, 12).

Dat komt doordat de samenstelling van nootropics sterk kan verschillen.

Let daarom altijd op het volgende:

1. houd je aan de aanbevolen dosering op het productlabel
2. combineer supplementen niet zomaar met andere stimulerende middelen
3. overleg bij medicijngebruik met een arts of apotheker
4. wees voorzichtig tijdens zwangerschap of borstvoeding

Gebruik en dosering van nootropics

Er is geen standaard manier om nootropics te gebruiken. Dat verschilt per product.

Sommige formules gebruik je dagelijks, terwijl andere juist bedoeld zijn voor een specifiek moment.

Lees daarom altijd de gebruiksinstructies op het productlabel en houd je aan de aanbevolen dosering.

Waarom je ook op je leefstijl moet letten

Zoals hierboven al kort genoemd, speelt ook je leefstijl een belangrijke rol in hoe je je dagelijks voelt en functioneert.

Denk bijvoorbeeld aan:

●         voldoende slaap

●         regelmatige beweging

●         een gevarieerd voedingspatroon (8, 11)

●         voldoende eiwitten en micronutriënten

●         omega-3 vetzuren in je voeding

●         omgaan met stress

●         een gezond dag- en nachtritme

Zie supplementen dan ook als aanvulling op een gezonde leefstijl, niet als vervanging daarvan.

Welke nootropic past bij jou?

Ben je op zoek naar een nootropic supplement, maar weet je nog niet precies welke het beste bij je past?

Hieronder vind je een paar veelvoorkomende keuzes en formules met ingrediënten die je vaak terugziet binnen deze categorie.

1.      Zoek je een brede formule met meerdere nootropic ingrediënten?

BreinBoost combineert verschillende natuurlijke nootropic ingrediënten, zoals:

•          Bacopa monnieri extract met 25% bacosides (13)
•          Rhodiola rosea extract met 3% rosavins en 1% salidroside (14)
•          Panax ginseng (2)
•          L-theanine uit groene thee(15)
•         N-acetyl L-tyrosine – dit is een vorm van het aminozuur tyrosine, een stof die van nature in het lichaam voorkomt (7)
•          Guarana extract met 20% cafeïne (4)
•         Vitamine B6 (P-5-P) – de bioactieve vorm van vitamine B6, goed voor het zenuwstelsel en de psychologische functie (16)

2.     Zoek je een formule voor drukke momenten waarop veel aandacht gevraagd wordt?

Dan kan ConcentratieBoost goed bij je passen.

Deze formule bevat een combinatie van ingrediënten zoals:

•          L-theanine uit groene thee (15)
•          Cafeïne (4)
•          Rhodiola rosea extract (14)
•         Vitamine B6 (P-5-P) – de bioactieve vorm van vitamine B6, goed voor het zenuwstelsel en de psychologische functie (16)
•          5-MTHF folaat – de biologisch actieve vorm van folaat, goed voor de psychologische functie en helpt bij vermoeidheid (16)
•          Vitamine B12 –  helpt bij vermoeidheid en goed is voor de normale werking van het zenuwstelsel (16)

3.      Zoek je een formule die past bij rustige momenten?

Dan is GABA & L-theanine misschien iets voor jou.

Deze formule combineert:

•         GABA – een stof die van nature in het lichaam voorkomt (7)
•         L-theanine uit groene thee (15)
•         Vitamine B5 (pantotheenzuur) – ondersteunt normale mentale prestaties en helpt bij vermoeidheid en moeheid (16)

4.     Zoek je een formule ter ondersteuning van je stemming?

Dan kan SeroBooster goed bij je passen.

Dit supplement bevat onder andere:

• Griffonia simplicifolia extract met 25% 5-HTP – uit de zaden van de Griffonia-plant, die van nature 5-HTP bevatten (7)
• Vitamine B6 (P-5-P) – de bioactieve vorm van vitamine B6, goed voor het zenuwstelsel en de psychologische functie (16)
• Vitamine B12 (methyl- en adenosylcobalamine) – goed voor het zenuwstelsel en helpt bij vermoeidheid en moeheid (16)
• Zink (citraat) – goed voor de cognitieve functie en ondersteunt het immuunsysteem (16)

5.     Zoek je een combinatie van nootropic ingrediënten en omega-3?

Dan kun je kiezen voor Alfa Focus met Ultra Omega-3.

Alfa Focus bevat onder andere:

•         Blauw glidkruid (2) – ook wel Scutellaria of skullcap genoemd, bevat van nature verschillende plantaardige stoffen, waaronder flavonoïden.
•          L-theanine uit groene thee (15)
•         Actieve B-vitaminen – ondersteunen het energiemetabolisme, het zenuwstelsel en helpen bij vermoeidheid en moeheid (16)
•          5-MTHF folaat – de biologisch actieve vorm van folaat, goed voor de psychologische functie en helpt bij vermoeidheid (16)
•          Zink (citraat) – goed voor de cognitieve functie en ondersteunt het immuunsysteem (16)

Ultra Omega-3 bevat:

•          550 mg omega-3 vetzuren per capsule
•          DHA en EPA in natuurlijke verhouding – DHA draagt bij aan het behoud van een normale hersenfunctie (17)

Checklist: waar let je op bij het kiezen van nootropics?

Nog even alles op een rij? Gebruik deze checklist voordat je nootropics bestelt. Zo kun je makkelijker bepalen welk supplement het beste bij je past.

1. Waarom je een nootropic wilt gebruiken – denk eerst na over wat je belangrijk vindt en wat je doel is.
2. De ingrediënten in het supplement – kijk goed naar de samenstelling van het product. In natuurlijke nootropics zie je vaak ingrediënten zoals plantenextracten, aminozuren, vitaminen en mineralen, zoals cafeïne, L-theanine, bacopa monnieri of B-vitaminen.
3. De dosering van de ingrediënten – let ook op de hoeveelheid van de verschillende ingrediënten, want supplementen kunnen behoorlijk verschillen in samenstelling en dosering.
4. Het type formule – sommige supplementen zijn bedoeld voor dagelijks gebruik, terwijl andere beter passen op specifieke momenten. Kijk dus goed naar hoe een product is samengesteld en bedoeld is om te gebruiken.
5. Kwaliteit en transparantie van het product – het is prettig als er duidelijke informatie beschikbaar is over de herkomst van ingrediënten, de standaardisatie van extracten en eventuele kwaliteitscontroles. Zo weet je beter wat je kiest.
6. Veilig gebruik – gebruik supplementen altijd volgens de aanbevolen dosering. Gebruik je medicijnen of heb je vragen over een combinatie? Overleg dan met een arts of apotheker.

Veelgestelde vragen over nootropics

1.      Werken nootropics direct?

Dat verschilt per ingrediënt. Sommige stoffen, zoals cafeïne, worden relatief snel door het lichaam opgenomen. Bij kruidenextracten kan dit per persoon verschillen.

2.     Kun je nootropics dagelijks gebruiken?

Dat hangt af van het product en de samenstelling. Er zijn formules die speciaal zijn samengesteld voor dagelijks gebruik. Volg daarom altijd de aanbevolen dosering op het productlabel.

3.      Kun je gewend raken aan nootropics?

Bij bepaalde stoffen, zoals cafeïne, kan gewenning optreden wanneer je ze langdurig in hoge hoeveelheden gebruikt.

4.     Wanneer kiezen mensen vaak voor nootropics?

Veel mensen kiezen voor nootropics tijdens momenten waarop extra focus nodig is, bijvoorbeeld tijdens studie, lange werkdagen, examens of intensieve projecten.

5.     Wat is het verschil tussen cafeïne en nootropics?

Cafeïne is één specifieke stof die voorkomt in koffie, thee en sommige supplementen. Nootropics is een bredere verzamelnaam voor verschillende stoffen die in dit soort supplementen kunnen voorkomen.

Gebruikte bronnen

1. Schifano, F., Bonaccorso, S., Arillotta, D., Corkery, J. M., Floresta, G., Pelletier, G. D. P., & Guirguis, A. (2025). Focus on Cognitive Enhancement: A Narrative Overview of Nootropics and “Smart Drug” Use and Misuse. Biology, 14(9), 1244. https://doi.org/10.3390/biology14091244
2. Lorca, C., Mulet, M., Arévalo-Caro, C., Sanchez, M. Á., Perez, A., Perrino, M., Bach-Faig, A., Aguilar-Martínez, A., Vilella, E., Gallart-Palau, X., & Serra, A. (2022). Plant-derived nootropics and human cognition: A systematic review. Critical Reviews in Food Science And Nutrition, 63(22), 5521–5545. https://doi.org/10.1080/10408398.2021.2021137
3. Gubler, K. D., Oen, H., Vu, M. L., & Stephenson, L. G. (2025). Nootropic agents. In Side effects of drugs annual (pp. 419–424). https://doi.org/10.1016/bs.seda.2025.08.018
4. McLellan, T. M., Caldwell, J. A., & Lieberman, H. R. (2016). A review of caffeine’s effects on cognitive, physical and occupational performance. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 71, 294–312. https://doi.org/10.1016/j.neubiorev.2016.09.001 
5. Wilms, W., Woźniak-Karczewska, M., Corvini, P. F., & Chrzanowski, Ł. (2019). Nootropic drugs: Methylphenidate, modafinil and piracetam – Population use trends, occurrence in the environment, ecotoxicity and removal methods – A review. Chemosphere, 233, 771–785. https://doi.org/10.1016/j.chemosphere.2019.06.016
6. Dwyer, J., Coates, P., & Smith, M. (2018). Dietary Supplements: Regulatory Challenges and Research Resources. Nutrients, 10(1), 41. https://doi.org/10.3390/nu10010041
7. Fernstrom, J. D. (1994). Dietary amino acids and brain function. Journal Of The American Dietetic Association, 94(1), 71–77. https://doi.org/10.1016/0002-8223(94)92045-1 
8. Kennedy, D. O., & Haskell, C. F. (2011). Cerebral blood flow and behavioural effects of caffeine in habitual and non-habitual consumers of caffeine: A near infrared spectroscopy study. Biological Psychology, 86(3), 298–306. https://doi.org/10.1016/j.biopsycho.2010.12.010
9. Halliwell, B. (2006). Oxidative stress and neurodegeneration: where are we now? Journal Of Neurochemistry, 97(6), 1634–1658. https://doi.org/10.1111/j.1471-4159.2006.03907.x
10. Uttara, B., Singh, A., Zamboni, P., & Mahajan, R. (2009). Oxidative Stress and Neurodegenerative Diseases: A Review of Upstream and Downstream Antioxidant Therapeutic Options. Current Neuropharmacology, 7(1), 65–74. https://doi.org/10.2174/157015909787602823
11. Hu, X., Zhou, J., Sun, Y., & Wang, Z. (2025b). Association of antioxidants intake in diet and supplements with risk of Alzheimer’s disease: a systematic review and dose-response meta-analysis of prospective cohort studies. Aging Clinical And Experimental Research, 37(1), 166. https://doi.org/10.1007/s40520-024-02893-6
12. Authority, E. F. S. (2012). Compendium of botanicals reported to contain naturally occuring substances of possible concern for human health when used in food and food supplements. EFSA Journal, 10(5), 2663. https://doi.org/10.2903/j.efsa.2012.2663
13. Tiemtad, P., Ingkaninan, K., Temkitthawon, P., Thimkorn, P., Rattanachaisit, N., Teaktong, T., & Dhippayom, T. (2026). Comparative effects of Bacopa monnieri and Ginkgo biloba on cognitive functions: A systematic review and network meta-analysis. Phytomedicine, 153, 157915. https://doi.org/10.1016/j.phymed.2026.157915
14. Hung, S. K., Perry, R., & Ernst, E. (2010). The effectiveness and efficacy of Rhodiola rosea L.: A systematic review of randomized clinical trials. Phytomedicine, 18(4), 235–244. https://doi.org/10.1016/j.phymed.2010.08.014
15. Camfield, D. A., Stough, C., Farrimond, J., & Scholey, A. B. (2014). Acute effects of tea constituents L-theanine, caffeine, and epigallocatechin gallate on cognitive function and mood: a systematic review and meta-analysis. Nutrition Reviews, 72(8), 507–522. https://doi.org/10.1111/nure.12120
16. Berg, J., Grant, R., Siervo, M., Stephan, B. C. M., & Tully, P. J. (2025). Efficacy of B Vitamin Supplementation on Global Cognitive Function in Older Adults: A Systematic Review and Meta-analysis. Nutrition Reviews, 83(12), 2256–2267. https://doi.org/10.1093/nutrit/nuaf155
17. Shahinfar, H., Yazdian, Z., Avini, N. A., Torabinasab, K., & Shab-Bidar, S. (2025b). A systematic review and dose response meta analysis of Omega 3 supplementation on cognitive function. Scientific Reports, 15(1), 30610. https://doi.org/10.1038/s41598-025-16129-8