Cordyceps: wat is het, hoe gebruik je het en waar let je op?

Heb je The Last of Us gezien? Dan denk je bij cordyceps misschien meteen aan een schimmel die mensen in zombies verandert. Gelukkig kun je dat idee meteen loslaten: dat deel is pure fictie.

Maar wat is cordyceps dan wél? En waarom is het zo populair geworden?

In dit artikel leg ik uit wat cordyceps precies is, welke soorten er zijn en wat het verschil is tussen feit en fictie. Ook lees je wat het wetenschappelijke onderzoek hierover zegt en waar je op kunt letten als je een supplement overweegt.

Nee, de cordyceps die je als supplement koopt, kan mensen niet infecteren. De verwarring komt door een andere soort uit dezelfde familie, en door een populaire serie.

Op deze vraag is geen kort antwoord mogelijk, en dat heeft een reden. Voor cordyceps zijn er namelijk geen goedgekeurde gezondheidsclaims, dus niemand mag zeggen dat het ergens "goed voor" is.

Wat wél kan, is kijken naar wat er onderzocht wordt. En dat is een hoop. Cordyceps wordt in onderzoek vooral bekeken in relatie tot energie, de longen, het immuunsysteem en de hormoonhuishouding.

Een veelonderzocht idee gaat over de manier waarop cellen energie maken. In studies wordt gekeken of stoffen in cordyceps een rol spelen in processen rond de aanmaak van ATP, de energiedrager in je cellen, en rond de manier waarop het lichaam zuurstof gebruikt.

Het meeste van dit werk komt uit laboratorium- en dieronderzoek, en of het bij mensen een merkbaar verschil maakt, is nog niet duidelijk (8, 9).

Cordyceps wordt in onderzoek ook bekeken in relatie tot de longen en de zuurstofopname. Het onderzoek hiernaar is beperkt en levert nog geen duidelijke conclusies op (10).

Ook rond de hormoonhuishouding, en bij mannen specifiek rond testosteron en vruchtbaarheid, wordt onderzoek gedaan. Net als bij de andere onderwerpen gaat het vaak om dieronderzoek, en zijn er bij mensen geen duidelijke conclusies (11, 12).

Naar cordyceps specifiek bij vrouwen is weinig onderzoek gedaan. Daarom zijn er geen aparte conclusies over vrouwen te trekken.

Daar is nog geen eenduidig antwoord op. Er wordt veel onderzoek naar cordyceps gedaan, maar duidelijke conclusies zijn er nog niet.

Dat komt vooral doordat het grootste deel van het onderzoek bestaat uit laboratorium- en dierstudies. De studies bij mensen zijn er wel, maar die zijn vaak klein, kortlopend en moeilijk met elkaar te vergelijken, doordat ze verschillende soorten, doseringen en extracten gebruiken.

Een deel van die onderzoeken levert resultaten op die wetenschappers interessant genoeg vinden om verder te kijken. Maar van bewezen effecten bij mensen is op dit moment geen sprake (13).

Voor wie cordyceps overweegt, betekent dit vooral: houd realistische verwachtingen, en laat je niet meeslepen door grote beloftes op een verpakking.

Er is geen officieel vastgestelde dagelijkse hoeveelheid voor cordyceps.

Het belangrijkste advies dat ik je kan meegeven: volg de gebruiksaanwijzing en dosering op de verpakking.

We kunnen daarom alleen kijken naar wat er in wetenschappelijke studies wordt gebruikt. Dat is dus geen advies voor jou, maar een indruk van de hoeveelheden uit onderzoek.

In studies naar cordyceps wordt vaak gewerkt met zo'n 1 tot 3 gram per dag (8). Maar let op: die hoeveelheid geldt voor poeder, niet voor een extract.

Een extract is een geconcentreerde vorm, waarin veel meer cordyceps zit dan in dezelfde hoeveelheid poeder. Op het etiket zie je dat als een verhouding, zoals 4:1, 8:1 of 10:1.

Een veelvoorkomende verhouding is 10:1. Daarin is tien gram poeder geconcentreerd tot één gram extract. Van zo'n extract heb je dus veel minder nodig.

Er is geen vast moment dat aantoonbaar het beste is. In studies wordt cordyceps vaak verdeeld over de dag ingenomen, meestal samen met een maaltijd. Dat laatste kan de kans op lichte maagklachten verkleinen.

Cordyceps wordt over het algemeen goed verdragen.

In studies werden weinig bijwerkingen gemeld, en als ze optraden, waren ze meestal mild.

Het gaat dan vooral om lichte maag- of darmklachten, zoals een opgeblazen gevoel, vooral aan het begin of bij een hogere dosering. Het helpt dan vaak om cordyceps bij een maaltijd in te nemen.

Bij een paar soorten medicijnen is extra voorzichtigheid op zijn plaats, omdat een wisselwerking niet is uit te sluiten. Dat geldt vooral voor:

• Bloedverdunners
• Diabetesmedicatie
• Medicijnen die het immuunsysteem onderdrukken

Ook bij een auto-immuunziekte is overleg met je arts verstandig.

Cordyceps kom je vaak tegen in combinatie met andere paddenstoelen, zoals reishi, lion's mane of chaga. Je vindt die mixen in kant-en-klare blends, poeders, capsules en in paddenstoelkoffie.

Het combineren van verschillende soorten wordt ook wel mushroom stacking genoemd. Het idee erachter is dat elke paddenstoel zijn eigen kenmerken heeft, en dat je die in een mix samenbrengt. 

Populair zijn vooral de combinaties met lion's mane en reishi.

Naast paddenstoelen wordt cordyceps soms gecombineerd met kruiden zoals ashwagandha. Wil je daar meer over weten? Lees dan over de KSM-66 ashwagandha voordelen.

Cordyceps is een bijzondere schimmel met een opvallende manier van groeien. Geen wonder dat hij de laatste jaren zo populair is geworden als supplement, en dat onderzoekers er veel aandacht aan besteden.

Maar juist bij zo'n tot de verbeelding sprekend product is het de moeite waard om de feiten en de fictie uit elkaar te houden. Het meeste onderzoek is nog jong, en wat cordyceps bij mensen doet, is grotendeels nog een open vraag.

Kies je ervoor om het te proberen? Let dan vooral op de soort en de kwaliteit, en zie het als een aanvulling op een goede basis, niet als een wondermiddel.

Wil je verder lezen? Bekijk dan ook onze artikelen over rhodiola rosea, vijf soorten gezonde sporten en gezond oud worden.